15 Mayıs 2013 tarihli ve 28648 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik”, işverenlerin çalışanlarına iş sağlığı ve güvenliği (İSG) eğitimi verme yükümlülüklerini açıkça tanımlamaktadır. Bu yönetmelik kapsamında işverenler, çalışanlarının sağlık ve güvenliğini korumak ve sürdürülebilir bir iş ortamı oluşturmak amacıyla aşağıdaki yükümlülükleri yerine getirmekle sorumludur:
İşveren, çalışanların İSG eğitimleri ile ilgili olarak;
Eğitim programlarının hazırlanması ve uygulanmasını sağlamak,
Eğitimlerin verileceği uygun ortamı ve gerekli araç-gereçleri temin etmek,
Çalışanların bu programlara katılımını sağlamak,
Eğitim sonunda her katılımcıya katılım belgesi düzenlemek zorundadır.
Çalışanlara verilecek eğitimler, hem işe girişte hem de iş sürecinde periyodik olarak verilmelidir. Eğitim süreleri işyerinin tehlike sınıfına göre aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:
Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde:
Yılda en az bir defa, en az 16 saat
Tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde:
İki yılda en az bir defa, en az 12 saat
Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde:
Üç yılda en az bir defa, en az 8 saat
Her çalışan için bu süreler ayrı ayrı sağlanmalı ve eğitimlerin sürdürülebilirliği garanti altına alınmalıdır.
İş sağlığı ve güvenliği eğitimleri yalnızca yetkin ve yasal olarak yetkilendirilmiş kişi veya kurumlar tarafından verilebilir. Bu kurum ve kişiler şunlardır:
İşyeri bünyesinde görevli iş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimleri
İşçi, işveren ve kamu görevlileri kuruluşları ile bu kuruluşlarca kurulan eğitim vakıfları ve merkezleri
Üniversiteler, kamu kurumlarının eğitim birimleri
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları
Bakanlıkça yetkilendirilmiş eğitim kurumları ve Ortak Sağlık Güvenlik Birimleri (OSGB)
İSG eğitimleri, çalışanların mesleki risklere karşı bilinçlenmesini sağlamak amacıyla üç ana başlık altında düzenlenmektedir:
1. Genel Konular
İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı hakkında bilgiler
Çalışanların hak ve sorumlulukları
İşyeri düzeni ve hijyen kuralları
İş kazası ve meslek hastalıklarının hukuki sonuçları
2. Sağlık Konuları
Meslek hastalıklarının nedenleri
Koruyucu sağlık önlemleri ve uygulanabilir teknikler
Biyolojik ve psikososyal risk etkenleri
İlkyardım ve acil müdahale temel bilgileri
3. Teknik Konular
Kimyasal, fiziksel ve ergonomik riskler
Elle taşıma ve kaldırma teknikleri
Parlama, patlama, yangın riskleri ve korunma yolları
İş ekipmanlarının güvenli kullanımı
Ekranlı araçlarla çalışma ergonomisi
Elektrikle ilgili tehlikeler ve önlemler
İş kazalarının nedenleri ve önleme teknikleri
Güvenlik işaretleri ve anlamları
Kişisel koruyucu donanım kullanımı
Tahliye ve kurtarma yöntemleri
İş sağlığı ve güvenliği kültürünün oluşturulması